Sözlük — Kasa sistemindeki teknik terimler¶
DiKAS, kasa sistemleri ve gastronomi BT'si ile ilgili tüm teknik terimler.
A¶
ACK / NACK¶
Fıçı bira sistemleriyle iletişimde onay ve hata sinyalleri. ACK (Acknowledge) bir komutun alındığını onaylar. NACK (Negative Acknowledge) bir hata sinyali verir — komut otomatik olarak tekrarlanır.
Addimat¶
Fıçı bira sistemi üreticisi. DiKAS, otomatik içecek doldurma için Addimat protokolünü (XOR-CRC sağlama toplamı ile STX/ETX çerçeveleme) destekler.
Alerjenler (EU-14)¶
1169/2011 sayılı AB Yönetmeliği'ne göre etiketlenmesi zorunlu olan 14 alerjen. DiKAS, alerjenleri ürün başına kaydeder ve fişlerde yazdırır.
API (Application Programming Interface)¶
Programlama arayüzü. DiKAS, harici sistemlerle entegrasyon için 120'den fazla REST API endpoint'i sunar. Kimlik doğrulama JWT token üzerinden yapılır.
Ürün grubu (Artikelgruppe)¶
Ürünler için düzenleme yapısı. Gruplar hiyerarşik olarak yapılandırılmıştır (3 seviyeye kadar) ve yazıcı atamasını, kasadaki sıralamayı ve mal grubu değerlendirmesini belirler. Yazıcı ayarları, üst gruptan otomatik olarak miras alınır.
Ürün seçeneği (Artikeloption)¶
Bir siparişte ek seçim (ör. ekstra malzeme, garnitür, hazırlama şekli). Seçeneklerin bir ek ücreti olabilir ve zorunlu veya isteğe bağlı seçim olarak yapılandırılabilir.
Denetim günlüğü (Audit-Log)¶
Tüm tahsilatla ilgili işlemlerin denetime uygun kaydı. Otomatik olarak tutulur ve dosya olarak indirilebilir. Vergi denetimleri için önemlidir.
B¶
Yedekleme (Backup)¶
Tüm DiKAS verilerinin ZIP dosyası olarak eksiksiz yedeklenmesi. Tüm dokümanları (Brotli ile JSONL sıkıştırmalı) ve dosya eklerini içerir. Seçici olarak geri yüklenebilir (ör. yalnızca ürünler veya yalnızca müşteriler).
Bölgeye bağlı yazdırma seçeneği (Bereichsabhängige Druckoption)¶
Masa grubuna (servis bölgesi) göre farklı yazıcılar kullanan yazıcı kontrolü. Örnek: Bira bahçesindeki bira siparişleri bahçe yazıcısına, salondakiler tezgah yazıcısına gider.
İkram belgesi (Bewirtungsbeleg)¶
İşle ilgili ikram giderleri için vergisel açıdan önemli belge. DiKAS, vesile, katılımcılar ve bahşiş bilgileriyle otomatik olarak bir ikram belgesi yazdırır.
Fiş (Bon)¶
Kasa belgesi. DiKAS dört fiş türünü ayırt eder: Fatura (misafir için), Toplu sipariş fişi (mutfak genel görünümü), İstasyon fişi (tek istasyon) ve İptal fişi (StornoBon) (iptal).
BYOD (Bring Your Own Device)¶
Herhangi bir uç cihazın kasa olarak kullanılabildiği konsept — PC, tablet, akıllı telefon. DiKAS tarayıcıda çalışır ve özel donanım gerektirmez.
C¶
Clean Architecture¶
Yazılım mimari deseni. DiKAS dört katmandan oluşur: Domain (iş mantığı), Application (uygulama senaryoları), Infrastructure (veritabanı, yazıcı), Web (API endpoint'leri).
CouchDB¶
DiKAS'ın standart veri deposu olarak kullandığı NoSQL veritabanı. Avantajları: Replikasyon ile çevrimdışı çalışabilme, doküman tabanlı veri modeli, gerçek zamanlı değişiklik bildirimleri.
CQRS (Command Query Responsibility Segregation)¶
Okuma ve yazma işlemlerini ayıran mimari desen. DiKAS, değişiklikler için Command'ler (sipariş verme, ödeme yapma) ve sorgular için Query'ler (ürün yükleme, rapor gösterme) kullanır.
D¶
DATEV¶
Almanya'daki standart muhasebe yazılımı. DiKAS, kasa verilerini DATEV formatında (EXTF v13) 7 farklı dışa aktarma moduyla dışa aktarır. Şifreli ZIP arşivlerini ve mali müşavire e-posta gönderimini destekler.
Doğrudan satış (Direktverkauf)¶
Masa ataması olmayan tahsilat işlemi. Büfe, fırın, kiosk veya tezgah işletmesi için idealdir. Ürün seç, ödeme yöntemi seç, tamam.
Docker¶
Sunucu dağıtımı için konteyner teknolojisi. DiKAS, tek bir Docker imajı olarak teslim edilir (API + frontend tek bir konteynerde).
DSFinV-K¶
Mali idarenin kasa sistemleri için dijital arayüzü. Vergi denetimleri için standartlaştırılmış dışa aktarma formatı. DiKAS, DSFinV-K uyumlu dışa aktarımlar oluşturur.
E¶
ESC/POS¶
Termal yazıcılar (fiş yazıcıları) için yazdırma protokolü. Epson tarafından geliştirilmiş, neredeyse tüm fiş yazıcıları (Epson, Star, Bixolon, vb.) tarafından desteklenir. DiKAS, ESC/POS yazıcılarıyla TCP/IP üzerinden iletişim kurar.
İstasyon fişi (ExtraBon)¶
Bir sipariş sırasında otomatik olarak belirli bir istasyona yazdırılan ek fiş (ör. mutfak, bar, salata istasyonu). Her ürün en fazla iki istasyon fişi yazıcısına sahip olabilir.
F¶
FinTS (Financial Transaction Services)¶
Almanya'da internet bankacılığı için protokol (HBCI'nin ardılı). DiKAS, gelen ödemeleri eşleştirmek üzere otomatik hesap özeti sorgusu için FinTS kullanır.
FlexCel¶
Excel dosyası oluşturma kütüphanesi. DiKAS, Excel dışa aktarımları (zaman takibi, raporlar, DATEV şablonları) için FlexCel kullanır.
FreeCount (Ücretsiz adet)¶
Seçenek grubu ayarı. Seçilen en uygun seçeneklerden kaçının ücretsiz olduğunu belirler. Örnek: „Bir sos dahil" → FreeCount = 1.
G¶
Gang (Servis sırası)¶
Çok gangtan oluşan bir menüdeki yemek sırası. DiKAS, gang kontrolünü destekler: Garson gangı değiştirir ve mutfak, hangi yemeklerin sonraki olarak hazırlanması gerektiğini gösteren bir gang fişi alır.
Gang fişi (Gang-Bon)¶
Gang değişiminde otomatik olarak yazdırılan fiş. Mutfağa, sonraki gangın hazırlanması gerektiğini bildirir. Yalnızca gang fişi seçeneği etkin olan yazıcılarda yazdırılır.
GDPdU (GoBD)¶
Defterlerin, kayıtların ve belgelerin elektronik biçimde usulüne uygun tutulması ve saklanmasına ilişkin esaslar. DiKAS, GoBD gerekliliklerini karşılar ve GDPdU uyumlu dışa aktarımlar oluşturur.
Gruber¶
Fıçı bira sistemi üreticisi. DiKAS, Gruber protokolünü (ENQ el sıkışması ve isteğe bağlı XOR sağlama toplamı ile STX/ETX çerçeveleme) destekler.
Hediye çeki (Değer çeki / Tekil çek)¶
DiKAS iki hediye çeki türünü ayırt eder: Değer çekleri (istenen tutar, satışta %0 KDV, kullanımda KDV) ve tekil çekler (belirli bir ürün için, satışta normal KDV, kullanımda %0).
H¶
Hesaba yazma (Hausbon)¶
„Faturaya" ödeme yöntemi. Tutar müşteri hesabına işlenir ve daha sonra fatura olarak düzenlenebilir. Kasa etkisi yoktur (nakit akışı olmaz).
Hogatron¶
Fıçı bira sistemi üreticisi (aynı zamanda WMF). DiKAS, yapılandırılabilir alan uzunluklarıyla Hogatron protokolünü destekler.
J¶
JWT (JSON Web Token)¶
Kimlik doğrulama mekanizması. DiKAS, API kimlik doğrulaması için JWT token kullanır. Token'lar girişte düzenlenir ve her API çağrısında birlikte gönderilir.
K¶
KassenSichV¶
Kasa güvenliği yönetmeliği. Almanya'da 01.01.2020'den beri zorunludur. Her elektronik kasa, işlemleri manipülasyona karşı korumalı şekilde imzalayan bir TSE (Teknik Güvenlik Donanımı) kullanmalıdır.
KDS (Kitchen Display System)¶
Mutfak ekranı. Siparişleri kâğıt yerine bir ekranda gösterir. DiKAS, gerçek zamanlı güncellemeler için SignalR kullanır — yeni siparişler anında görünür.
Müşteri bakiyesi (Kundenguthaben)¶
Müşteri hesabındaki ön ödemeli bakiye. DiKAS, AccountBalance (yüklenen nakit bakiye) ile BonusBalance (yükleme bonusu, yüzde/tutar) ayrımını yapar. Yükleme = %0 KDV, kullanım = normal KDV.
M¶
MediatR¶
CQRS deseni için .NET kütüphanesi. Tüm DiKAS komutları (Command) ve sorguları (Query) MediatR üzerinden dağıtılır.
Asgari tüketim (Mindestverzehr)¶
Misafir başına asgari sipariş tutarı (ör. kulüplerde). Misafir asgari tüketime ulaşmadığında, ödeme sırasında ek ücret olarak hesaplanır.
N¶
NFC (Near Field Communication)¶
Kısa mesafe üzerinden temassız iletişim. DiKAS, NFC'yi personel girişi (garson çipi okuyucuya tutar) ve disko misafir hesapları (kart kimliği) için kullanır.
NgRx Signal Store¶
Global durum yönetimi için Angular kütüphanesi. DiKAS, frontend'deki uygulama durumu için Signal Store (AppStore) kullanır.
O¶
OpenBon¶
Açık sipariş kalemi. Bir masada sipariş edilen her ürün, tek bir OpenBon dokümanı olarak kaydedilir. Aynı BonId'ye sahip tüm OpenBon'lar bir sipariş oturumuna aittir. Ödemede ReceiptItem'a dönüşür.
Seçenek şablonu (OptionTemplate)¶
Yeniden kullanılabilir ürün seçenekleri koleksiyonu. Bir kez oluşturulur ve birden fazla ürüne atanabilir. Şablondaki değişiklikler, atanmış tüm ürünler için anında geçerli olur.
P¶
PLU (Price Look-Up)¶
Fıçı bira sistemleri için ürün numarası. Her musluğun bir PLU numarası vardır. DiKAS'taki ürün, „Fıçı bira sistemi-PLU" alanı üzerinden muslukla ilişkilendirilir.
POS (Point of Sale)¶
Kasa sistemi / satış noktası. DiKAS'ta tahsilat yapılan bölüm (yönetim için olan Admin bölümünün aksine).
Fiyat kuralı (Preisregel)¶
Haftanın günü, saat, masa grubu, müşteri grubu veya teslimat moduna göre otomatik fiyat değişikliği. Ürün kuralları, grup kurallarından önceliklidir.
PrintPool¶
DiKAS'taki arka plan yazdırma hizmeti. Bir yazdırma işi kuyruğunu yönetir, bunları TCP üzerinden yazıcılara gönderir ve hataları otomatik tekrar denemeler ve yedek yazıcılarla ele alır.
Q¶
QR kodu (TSE)¶
DiKAS, kasa fişlerine TSE imzasını içeren bir QR kodu yazdırır. DSFinV-K Ek I'e göre format: Seri numarası, imza sayacı, başlangıç zamanı, bitiş zamanı, imza.
R¶
Receipt (Belge)¶
Bir ödemeden sonraki kasa belgesi. Tüm kalemleri, vergi dökümünü, ödeme yöntem(ler)ini ve TSE imzasını içerir. Veritabanında kalıcı olarak saklanır.
REST API¶
HTTP üzerinden programlama arayüzü. DiKAS, tüm işlevler için /api/v1/... altında 120'den fazla endpoint sunar: Ürünler, siparişler, ödemeler, müşteriler, raporlar, ayarlar.
S¶
Toplu sipariş fişi (Sammelbon)¶
Bir siparişin belirli bir istasyona ait tüm ürünlerini gruplandıran özet fiş. İstasyon fişinin (ürün başına bir fiş) aksine, toplu sipariş fişi tüm kalemleri tek bakışta gösterir.
Fıçı bira sistemi (Beverage Dispensing System)¶
Otomatik içecek doldurma sistemi. DiKAS, Gruber, Addimat ve Hogatron/WMF'yi Serial, TCP veya UDP üzerinden destekler. Siparişler otomatik doldurmayı tetikler.
SEPA otomatik ödeme talimatı (SEPA-Lastschrift)¶
Avrupa tahsilat yöntemi. DiKAS, açık faturaların ve aboneliklerin otomatik banka tahsilatı için SEPA-XML dosyaları oluşturur.
SignalR¶
Gerçek zamanlı iletişim teknolojisi. DiKAS, SignalR'ı mutfak ekranındaki canlı güncellemeler, masa değişiklikleri ve yapılandırma değişiklikleri için kullanır. Bağlı tüm cihazlar değişiklikleri anında görür.
Soft Delete¶
Kayıtların fiziksel olarak silinmediği, „silindi" olarak işaretlendiği silme mekanizması. Bu sayede raporlarda ve geçmiş verilerde korunurlar.
Split ödeme (Split-Zahlung)¶
Bir faturanın ayrı ödenmesi. DiKAS, hem kalemlere göre bölmeyi (her misafir kendi ürünlerini öder) hem de tutara göre bölmeyi (eşit paylaşım) destekler.
SQLite¶
Yerel veritabanı motoru. DiKAS, CouchDB'ye alternatif olarak SQLite ile çalıştırılabilir — tek istasyonlu kurulumlar ve Android uygulaması için idealdir.
Sistem ürünü (System-Artikel)¶
DiKAS'ta iç işlevler için gereken önceden tanımlı ürünler (ör. bakiye yükleme, hediye çeki kullanımı, depozito). Silinemezler.
T¶
Gün sonu raporu (Z-raporu)¶
Bir iş vardiyasının kapanışı. Tüm ciroları, ödeme yöntemlerini, vergileri ve farkları özetler. TSE imzalanır ve PDF veya fiş olarak yazdırılır. (Yapılandırılmışsa) fıçı bira sistemini sıfırlar.
Masa grubu (Tischgruppe)¶
İşletmedeki servis bölgesi (ör. iç mekan, teras, bira bahçesi, VIP). Masa grupları yazıcı atamasını (bölgeye bağlı yazdırma seçenekleri) kontrol eder ve kendine ait fiyat kurallarına sahip olabilir.
TSE (Teknik Güvenlik Donanımı)¶
Kasa sistemleri için manipülasyona karşı korumalı imza mekanizması. Almanya'da 01.01.2020'den beri zorunludur. DiKAS, donanım TSE (Swissbit USB) ve TSE proxy (ağ) destekler. Her belge, her sipariş ve her gün sonu raporu imzalanır.
V¶
Sanal yazıcı (Virtueller Drucker)¶
DiKAS'taki yer tutucu yazıcı: Garson yazıcısı (__kellner__) = mevcut uç cihazın yazıcısı. Standart yazıcı (__standard__) = ayarlarda belirlenen standart yazıcı.
Voucher¶
→ bkz. Hediye çeki
Z¶
Zaman ürünü (Zeitartikel)¶
Zamana dayalı faturalandırması olan ürün (ör. bilardo masası, saat başına bowling pisti). Fiyat, süreye göre otomatik olarak hesaplanır.
ZVT (Zahlungsverkehrstechnik)¶
Almanya'da kasa sistemi ile banka kartı terminali arasındaki iletişim için standart protokol. DiKAS, ZVT üzerinden uyumlu her terminalle (Ingenico, Verifone, CCV vb.) iletişim kurar — belirli bir ödeme sağlayıcısına bağlı kalmadan.
Sonraki adım¶
→ Sık Sorulan Sorular (SSS) — En önemli sorular ve yanıtlar
→ Sorun giderme — Bir şey çalışmadığında