TSE Uyumluluğu — Vergi denetçileri için dokümantasyon¶

Bu belge vergi denetçilerine, mali makamlara ve mali müşavirlere yöneliktir ve DiKAS kasa sistemindeki TSE bağlantısının teknik uygulamasını geçerli yasal gereklilikler uyarınca açıklar.

1. Yasal Dayanaklar¶

DiKAS aşağıdaki düzenlemelerin gerekliliklerini karşılar:

Düzenleme	İçerik
§ 146a AO	Düzgün kasa yönetimi, bir TSE kullanma zorunluluğu
KassenSichV	Kasa Güvenlik Yönetmeliği — TSE için teknik gereklilikler
AEAO zu § 146a AO	ProcessTypes, ProcessData, QR koduna ilişkin ayrıntılı hükümler içeren uygulama yönergesi
DSFinV-K	Kasa sistemleri için mali idarenin dijital arayüzü
GDPdU / GoBD	Defterlerin düzgün tutulması ve saklanmasına ilişkin esaslar (dijital işletme denetimi)

2. İmzalanan İşlem Türleri (ProcessTypes)¶

DiKAS, §146a AO'ya ilişkin AEAO uyarınca kasayla ilgili tüm işlemleri imzalar — yalnızca fişleri değil. DSFinV-K uyarınca üç ProcessType kullanılır:

2.1 Kassenbeleg-V1¶

Özellik	Değer
ProcessType	`Kassenbeleg-V1`
Tetikleyen işlemler	Tamamlanan her ödeme (Doğrudan satış, masa ödemesi, iptal)
Entities	`Receipt` (DocumentType: `Receipt2`)

ProcessData formatı:

Beleg^{BruttoGesamt}_{MwStSatz1}:{MwStBetrag1}_{MwStSatz2}:{MwStBetrag2}_...

Örnekler:

Beleg^119.00_19.00:19.00                          # Ein Steuersatz (19%)
Beleg^50.00_19.00:5.00_7.00:2.00                  # Zwei Steuersätze (19% + 7%)
Beleg^0.00_0.00:0.00                              # Nullbeleg

Tüm tutarlar iki ondalık basamak ve ondalık ayırıcı olarak nokta ile biçimlendirilir (Invariant Culture), DSFinV-K spesifikasyonuna uygundur.

2.2 Bestellung-V1¶

Özellik	Değer
ProcessType	`Bestellung-V1`
Tetikleyen işlemler	Masa servisindeki her sipariş verme
Entities	`OpenBon` (DocumentType: `OpenBon`)

ProcessData formatı:

{Menge}^{Artikeltext}^{BruttoBetrag};{Menge}^{Artikeltext}^{BruttoBetrag};...

Örnek:

2.00^Cola^7.00;1.00^Pizza^11.50

Toplu siparişlerde (Batch) TSE imzası, partinin ilk fişine kaydedilir. ProcessData, tüm siparişin tüm pozisyonlarını içerir.

2.3 SonstigerVorgang¶

Özellik	Değer
ProcessType	`SonstigerVorgang`
Tetikleyen işlemler	Vardiya açılışı, vardiya kapanışı, gün sonu raporu, giderler
Entities	`Exchange`, `DayClose`, `Spending`

ProcessData formatı:

{Vorgangstyp}^{Vorgangsdaten}

Somut işlem türleri:

İşlem türü	Açıklama	Örnek ProcessData
`AVSichOpen`	Vardiya açılışı	`AVSichOpen^Schichteroeffnung^200.00`
`AVSichClose`	Vardiya kapanışı	`AVSichClose^Schichtschliessung^350.00`
`AVKassenschnitt`	Gün sonu raporu (Z raporu)	`AVKassenschnitt^Tagesabschluss^1500.00`
`AVBelegabbruch`	İptal işlemi	`AVBelegabbruch^Storno`
`AVSons662`	Gider/Nakit çıkışı	`AVSonstige^Ausgabe^50.00`

3. Belgeler Üzerindeki TSE Veri Alanları¶

İmzalanan her belge, aşağıdaki 9 TSE alanını saklar (ITseDataHolder arayüzü üzerinden uygulanmıştır):

Alan	Tür	Açıklama
`TseTransactionNumber`	String	TSE'nin benzersiz işlem numarası
`TseSignature`	String	Dijital imza (Base64 kodlu)
`TseStartTime`	DateTime	İmzalamanın başlangıcı (UTC)
`TseEndTime`	DateTime	İmzalamanın sonu (UTC)
`TseSignatureCounter`	UInt64	Monoton artan imza sayacı
`TseProcessData`	String	İmzalanan işlem verileri (bkz. Bölüm 2)
`TseProcessType`	String	ProcessType tanımlayıcısı
`TseSerialNumber`	String	Kullanılan TSE'nin seri numarası
`TseError`	String	İmzalama hatasında hata mesajı (başarıda null)

Bu alanlar aşağıdaki varlıklarda saklanır:

Receipt — Fişler (Satış, iptal, iade)
OpenBon — Sipariş pozisyonları (Toplu siparişlerde Lead-Bon)
Exchange — Vardiya açılışları ve kapanışları
DayClose — Gün sonu raporları (Z raporları)
Spending — Giderler ve nakit çıkışları

4. QR Kod Formatı (DSFinV-K Ek I)¶

Her fiş, TSE verilerini DSFinV-K Ek I uyarınca standartlaştırılmış formatta içeren bir QR kodu barındırır:

V0;{KassenSeriennummer};{ProcessType};{ProcessData};{TransaktionsNr};{SignaturZähler};{StartZeit};{EndZeit};{SigAlgorithmus};{LogZeitformat};{Signatur};{PublicKey}

Somut:

V0;KASSE-001;Kassenbeleg-V1;Beleg^29.30_19.00:4.68;12345;67890;2026-03-13T18:30:00.000Z;2026-03-13T18:30:01.000Z;ecdsa-plain-SHA256;unixTime;a8f3c2d1e5b7...;PK123...

Konum	Alan	Kaynak
1	Sürüm	Her zaman `V0`
2	Kasa seri numarası	BackendConfig'ten `CashPointSerialNumber`
3	ProcessType	Belgeden `TseProcessType`
4	ProcessData	Belgeden `TseProcessData`
5	İşlem numarası	Belgeden `TseTransactionNumber`
6	İmza sayacı	Belgeden `TseSignatureCounter`
7	Başlangıç zamanı	`TseStartTime` (ISO 8601, UTC)
8	Bitiş zamanı	`TseEndTime` (ISO 8601, UTC)
9	İmza algoritması	TseConfig'ten `SigAlg` (Standart: `ecdsa-plain-SHA256`)
10	Günlük zaman formatı	TseConfig'ten `LogTimeFormat` (Standart: `unixTime`)
11	İmza	Belgeden `TseSignature`
12	Açık anahtar	TseConfig'ten `PublicKey`

5. Kasa Tanımlaması (ClientId)¶

Kasa tanımlaması üç aşamalı bir geri dönüş zincirini izler:

Öncelik	Kaynak	Açıklama
1	`CashPointSerialNumber`	Açıkça yapılandırılmış kasa seri numarası (Lisans)
2	`BonIdServer`	BackendConfig'ten fiş sunucusu tanımlayıcısı
3	`"1"`	Geri dönüş varsayılan değeri

Bu ClientId, her TSE imzalamasında kasa tanımlayıcısı olarak iletilir ve QR kodunda kasa seri numarası olarak görünür.

6. TSE Yapılandırması¶

TSE yapılandırması configTSE (TseConfig) belgesinde saklanır:

Alan	Açıklama
`PublicKey`	TSE'nin açık anahtarı
`Serial`	TSE'nin seri numarası
`SigAlg`	İmza algoritması (Standart: `ecdsa-plain-SHA256`)
`LogTimeFormat`	TSE günlüklerinin zaman formatı (Standart: `unixTime`)
`LocalPath`	Donanım TSE'sine yerel yol
`SetupDate`	TSE devreye alma tarihi
`DecomissionDate`	TSE devreden çıkarma tarihi
`TSESerialId`	Dahili seri kimliği

Desteklenen TSE Bağlantıları¶

Tür	Uygulama	Açıklama
Donanım (Swissbit)	`SwissbitTseService`	Swissbit TSE'ye doğrudan USB erişimi
Proxy (Ağ)	`TseProxyService`	HTTP proxy üzerinden TSE (örn. Fiskaltrust)
Router	`TseServiceRouter`	Otomatik yönlendirme: Proxy tercih edilir, donanıma geri dönüş

7. Arıza Güvenliği ve Protokolleme¶

TSE Arıza Protokolü (TseOutageLog)¶

§146a AO'ya ilişkin AEAO uyarınca DiKAS her TSE arızasını otomatik olarak belgeler:

Alan	Açıklama
`StartTime`	Arızanın başlangıcı (UTC)
`EndTime`	Arızanın sonu (UTC, hâlâ devam ediyorsa null)
`Reason`	Neden (örn. „TSE not available", „TSE timeout")
`AffectedTransactions`	Etkilenen işlem sayısı

TSE arızasında akış:

TSE imzalaması başarısız olur → Belge üzerindeki TseError alanı ayarlanır
Yeni bir TseOutageLog kaydı oluşturulur (StartTime ve Reason ile)
Kasa işlemi engellenmez — işlem imzasız olarak saklanır
Bir sonraki başarılı imzalamada tüm açık arıza kayıtları kapatılır (EndTime ayarlanır)

Timeout: Her TSE imzalamasının 5 saniyelik bir zaman aşımı vardır. Aşıldığında TseError = "TSE timeout" ayarlanır.

Denetimde Doğrulama¶

TseError != null olan her belgede, belgelenmiş bir imzalama hatası mevcuttur. İlgili TseOutageLog kaydı, arızanın dönemini ve nedenini kanıtlar.

8. İşletme Denetimi için Veri Dışa Aktarma¶

8.1 DSFinV-K Dışa Aktarma¶

DiKAS, tüm kasa verilerini DSFinV-K formatında (Kasa sistemleri için mali idarenin dijital arayüzü) dışa aktarır:

DSFinV-K spesifikasyonu uyarınca zorunlu tüm CSV dosyaları
Döneme bağlı dışa aktarma mümkün
İçerir: Tekil kayıtlar, ana veriler, TSE verileri, kasa kesimleri

8.2 TSE-TAR Dışa Aktarma¶

TSE günlük verilerinin doğrudan TAR arşivi olarak dışa aktarımı:

Tam dışa aktarma: TSE'nin saklanan tüm işlemleri
Filtreli dışa aktarma: Döneme göre (startDate/endDate)
API uç noktası: GET /api/v1/tse/export/tar

8.3 GDPdU Dışa Aktarma¶

GDPdU/GoBD uyarınca dijital işletme denetimi için:

Vergi açısından ilgili tüm verileri içeren yapılandırılmış dışa aktarma dosyası
Denetim yazılımları için makine tarafından okunabilir (IDEA, AIS, etc.)

8.4 DATEV Dışa Aktarma¶

Mali müşavirde devam eden muhasebe için:

7 dışa aktarma modu (Gün sonu raporu, ProBon, ProÖffnungstag, WGR, WGR2, NachRechnung, Giderler)
Doğru BU anahtarlarıyla EXTF formatı v13 (USt 3/2/40, VSt 9/8/40)
İsteğe bağlı şifreli (AES-256 ZIP) ve e-posta ile gönderilebilir

9. İmzalama Sürecinin Ayrıntıları¶

9.1 Bir imzalamanın akışı¶

Kassenvorgang → TseSigningHelper → ITseService → TSE (Hardware/Proxy)
                     │                                    │
                     │  1. BackendConfig laden             │
                     │  2. Prüfen: TSE verfügbar?          │
                     │  3. ProcessData aufbauen             │
                     │  4. ClientId auflösen                │
                     │  5. SignReceiptAsync aufrufen ───────→│
                     │  6. Ergebnis auf Entity speichern ←──│
                     │  7. OutageLog aktualisieren          │
                     └──────────────────────────────────────┘

9.2 Hangi Handler'lar imzalar?¶

Handler	İşlem	ProcessType
`ProcessDirectSaleCommand`	Doğrudan satış	Kassenbeleg-V1
`ProcessTablePaymentCommand`	Masa ödemesi	Kassenbeleg-V1
`VoidReceiptCommand`	İptal	Kassenbeleg-V1
`CreateOpenBonCommand`	Tekil sipariş	Bestellung-V1
`CreateOpenBonsBatchCommand`	Toplu sipariş	Bestellung-V1
`OpenExchangeCommand`	Vardiya açılışı	SonstigerVorgang
`CloseExchangeCommand`	Vardiya kapanışı	SonstigerVorgang
`PerformDayCloseCommand`	Gün sonu raporu	SonstigerVorgang
`CreateSpendingCommand`	Gider/Nakit çıkışı	SonstigerVorgang

9.3 Hata İşleme¶

TSE imzalaması engellemeyen olarak uygulanmıştır:

TSE hataları TseError alanında belgelenir, işlem yine de saklanır
Tüm imzalama sürecini saran bir try/catch, TSE sorunlarının kasa işletmesini aksatmasını engeller
HandleOutageLogAsync metodu, her imzalamadan sonra arıza protokolünü günceller (başarı veya hata)

10. Kayıtların Eksiksizliği¶

Kesintisiz İmzalama¶

DiKAS, kasayla ilgili tüm işlemlerin kesintisiz imzalanmasını şu şekilde garanti eder:

Merkezi imzalama mantığı: Tüm imzalamalar TseSigningHelper üzerinden çalışır — kasayla ilgili bir işlemi TSE çağrısı olmadan tamamlamanın hiçbir yolu yoktur
Monoton imza sayacı: TseSignatureCounter TSE tarafından yönetilir ve monoton olarak artar. Sayaçtaki boşluklar, TseOutageLog içinde belgelenen arızalara işaret eder
İşlem numaraları: Her TSE işlemi benzersiz bir TseTransactionNumber alır
Zaman damgaları: Her imzalamanın başlangıç ve bitiş zamanı saklanır

Manipülasyona Karşı Koruma¶

İmza algoritması: SHA-256 ile ECDSA (ecdsa-plain-SHA256)
TSE donanımı BSI sertifikalıdır (Common Criteria)
TSE'nin açık anahtarı TseConfig içinde saklanır ve imza doğrulaması için kullanılabilir
İmzalanan belgelerdeki sonraki değişiklikler, kriptografik imza sayesinde tespit edilebilir

11. Vergi denetçileri için denetim notları¶

TSE verilerini nerede bulursunuz?¶

Veri kaynağı	Erişim
Belgeler üzerindeki TSE alanları	Her Receipt/OpenBon/Exchange/DayClose/Spending belgesinde
QR kodları	Basılı fişlerde
TSE arıza protokolü	Veritabanındaki `TseOutageLog` belgeleri
TSE yapılandırması	`configTSE` belgesi
DSFinV-K Dışa Aktarma	Yönetici → Ayarlar → Dışa aktar → DSFinV-K
TSE-TAR Dışa Aktarma	Yönetici → Ayarlar → TSE → Dışa aktar
GDPdU Dışa Aktarma	Yönetici → Ayarlar → Dışa aktar → GDPdU

İmzaları nasıl denetlersiniz?¶

QR kodunu tarayın: Her fiş, V0 formatında bir QR kodu içerir (DSFinV-K Ek I)
TSE-TAR dışa aktarın: TAR dosyası tüm TSE günlük verilerini içerir ve denetim araçlarıyla doğrulanabilir
İmza sayacını kontrol edin: Monoton artan sayaç, açıklanamayan boşluklar içermemelidir
Arıza protokolü: İmza sayacındaki boşluklar TseOutageLog kayıtlarıyla açıklanmalıdır
Açık anahtar: TseConfig içinde bulunur ve tekil imzaların hesaplamalı denetimi için kullanılabilir

Kasa denetimi için kontrol listesi¶

12. Teknik Temel Veriler¶

Özellik	Değer
İmza algoritması	SHA-256 ile ECDSA (ecdsa-plain-SHA256)
QR kod formatı	DSFinV-K Ek I, Sürüm V0
Zaman formatı	ISO 8601, UTC (yyyy-MM-ddTHHss.fffZ)
Tutar formatı	Invariant Culture, 2 ondalık basamak (örn. `119.00`)
TSE-Timeout	İmzalama başına 5 saniye
Desteklenen TSE	Swissbit (USB), ağ proxy'si
Arıza davranışı	Engellemeyen, otomatik protokolleme
Veritabanı	CouchDB veya SQLite/SQL Server (yapılandırılabilir)
API tabanı	.NET 10, Clean Architecture, MediatR ile CQRS
Test kapsamı	17 özel TSE testi (İmzalama, ProcessData, QR kod, geri dönüş)

Ek: İşlem türü → Belge → Veritabanı eşlemesi¶

Kasa işlemi	ProcessType	Entity	DocumentType	Veritabanı koleksiyonu
Doğrudan satış (nakit/kart)	Kassenbeleg-V1	Receipt	Receipt2	receipt2
Masa ödemesi	Kassenbeleg-V1	Receipt	Receipt2	receipt2
İptal	Kassenbeleg-V1	Receipt	Receipt2	receipt2
Sipariş (Masa)	Bestellung-V1	OpenBon	OpenBon	openbon
Toplu sipariş	Bestellung-V1	OpenBon	OpenBon	openbon
Vardiya açılışı	SonstigerVorgang	Exchange	Exchange2	exchange2
Vardiya kapanışı	SonstigerVorgang	Exchange	Exchange2	exchange2
Gün sonu raporu (Z raporu)	SonstigerVorgang	DayClose	DayClose2	dayclose2
Gider/Nakit çıkışı	SonstigerVorgang	Spending	CashPointSpending	cashpointspending